Sitemizi geliştirmek için, izin verirseniz anonim ziyaret istatistikleri (çerezler) kullanıyoruz. Adınız, telefonunuz veya e-postanız asla analiz sistemine gönderilmez.

Edebiyatın Bahariye'si: Geren Apartmanı
Kadıköy

Edebiyatın Bahariye'si: Geren Apartmanı

İstanbul Turda Ekibi•5 Ekim 2026

Selim İleri’nin doğduğu Geren Apartmanı, Bahariye’yi çocukluk hatıraları ve edebiyat üzerinden yeniden görmeye çağırıyor.

Bahariye’de tramvayın geçtiği caddede Geren Apartmanı’nı bir edebiyat adresi kadar Cumhuriyet dönemi konutu olarak da okuyun. Mimar Zeki Sayar’ın tasarladığı bina 1941’de kira apartmanı olarak yapıldı. Selim İleri 1949’da burada doğdu ve ilk çocukluk yıllarını bu çevrede geçirdi. Yapının hikâyesi, bir yazarın doğduğu daireden caddenin apartmanlaşmasına uzanır. Cephedeki konut katlarını giriş ve dükkân kotundan ayırarak bakın. Dışarıdaki tramvay ve çarşıyla içerideki ev hayatının yakınlığı, Selim İleri’nin İstanbul hatıralarını okurken akılda tutulabilecek somut bir kent ayrıntısıdır. Bahariye’de Geren Apartmanı’nın önünde bir süre durun ve tramvayın geçtiği caddeyi evin girişinden izlediğinizi düşünün. Selim İleri’nin 1949’da doğduğu apartman, 1941’de Zeki Sayar’ın tasarımıyla kira konutu olarak yapılmıştı. Böyle bir yapı, bir ailenin özel hatırasıyla Cumhuriyet dönemi kent konutunun gelişmesini aynı adreste birleştirir. Bir yazarın çocukluk çevresinin izini sürerken romanlardaki her sokağı gerçek bir adrese bağlamak gerekmez. Bahariye’de tramvayın sesi, çarşıya inen yollar ve apartman kapılarının ritmi, ev ile kent arasındaki gündelik ilişkiyi hissettirir. İleri’nin hatıra metinlerini okurken bu ölçeği akılda tutmak yararlı olur. Yapıyı zemin kattaki açıklıklarla üst konut katlarını ayırarak okuyun. Caddeye verilen yüz, hem içerideki sakinlerin hem sokaktan geçenlerin dünyasına açılır. Sonra bir yan sokağa girin. Bahariye’nin yoğunluğu azaldıkça kapı, pencere ve konut düzeni daha belirgin görünür. Yeldeğirmeni’ndeki daha erken apartmanlarla Geren’i aynı Kadıköy gezisinde ele alabilirsiniz. Farklı tarihler ve farklı sokak koşulları, apartman yaşamının tek bir mimari biçimle başlamadığını gösterir. Geren’i özel kılan, bu geniş değişimin içinde bir yazarın çocukluk adresi olarak da hatırlanmasıdır. Geren Apartmanı’nda bir katın aile hayatına, binanın bütünüyle kira konutuna ait olması iki farklı tarih ölçeği açar. Selim İleri’nin doğduğu daireyi dışarıdan göremeseniz bile sokağın girişe yakınlığını görebilirsiniz. Apartman hayatının edebiyata bıraktığı iz çoğu kez tam bu kapının dışındaki alışkanlıklardan, seslerden ve kısa mahalle yürüyüşlerinden doğar. Esinlenme Kaynakları Sennur Sezer ve Adnan Özyalçıner, Öyküleriyle İstanbul Anıtları · İBB ve İSAM, Büyük İstanbul Tarihi · Geren Apartmanı