Mimari
Büyük Yeni Han’da Yokuşun Mimariye Etkisi
İstanbul Turda Ekibi•8 Kasım 2026
Büyük Yeni Han’ın avluları ve değişen kat yükseklikleri, Çakmakçılar Yokuşu’nun ticaret mimarisini biçimlendirdiğini gösteriyor.
Çakmakçılar Yokuşu’nda Büyük Yeni Han’ın cephesini takip ederken sokağın seviyesinin değiştiğini fark edersiniz. Aynı duvarın bir ucunda kaldırıma yakın olan açıklık, diğer uçta daha yukarıda kalabilir. Han, eğimi kendi içine alan bir planla bu farkı çalışır hâle getirir.
18. yüzyılın büyük ticaret hanlarından olan yapıda avlular, odalar ve dolaşım katları birlikte düşünülmüştü. Malın girişten içeri alınmasıyla üst kattaki işlerin sürmesi farklı hareketler gerektirirdi. Avlu hem ışığı içeri alır hem bu hareketleri düzenlerdi.
Büyük Yeni Han’ı, yakınındaki Büyük Valide Han’la yürüyerek karşılaştırın. Dışarıdan taş duvar gibi görünen iki yapı, içeride avluların yerleşimi ve yokuşa verdikleri cevap bakımından farklı dünyalar kurar.
Esinlenme Kaynakları
Sennur Sezer ve Adnan Özyalçıner, Öyküleriyle İstanbul Anıtları · İBB ve İSAM, Büyük İstanbul Tarihi · TDV İslâm Ansiklopedisi, Büyük Yeni Han
